Bata, bestea ta txakurraren hestea

Etorri lez joan egiten dela dena eta oposiziñoputea ere atzean geratzen hasi dela arratsaldeko seietatik aurrera. Hil luzeotako murgilaldiaren osteko deskonpresioa egin eta laster naiz flotean berriro ere kaparradea emateko prest. Joan nintzen lez banatorrela neu ere.

Agur (baina ez adiorik)! Sekula guztiz ulertu ez badut ere, esaldi ponpoxo hau erabili ohi da zirkulu jakitunetan, betirako barik, nonoiz, beharbada, berriro ikustekotan joaten garenean. Segurtasun ezak eraginda jarri dut, igoal, parentesi artean ere: ez ondo erabilita dagoen dakit ziur, ezta bueltatuko naizen ere. Zeregin latzagoetan jarri baino lehen, denbora alferrik galtzeko aitzakiarik falta ez dudala nabil eta dagoeneko hasita daukadan atzerakontu pute horietako bat dut buruko min. Denbora horretarakoxe behar dut.

Eskerrik asko txoko honek bizirik iraun duen denboran lagun izan zaituztedan guztioi, sniff, sniff…, bihotzez. Jagoizue etxea, mesedez!

Neure gaztarorik gorrienarekin lotzen nau Mike Scott handiaren The Waterboys taldeak. 80ko hamarkadan komunikabideek RRV etiketapean jarri zuten musika-eztanda bizitzea tokatu zitzaigun eta, benetan ere, zorionekotzat daukat nire burua Euskal Herrian sasoi hartan musika munduak izan zuen leherketa estatu mailan zein historikoki parerik bakoa izan zela-eta bainago (…Euskadin rock-ak ez du sekula dirurik emanen, baina inon baino alaiagoa izanen da…).

Bertoko taldeekiko zaletasun hark bazituen, ordea, kanpora begira jartzen gintuzten izen batzuk, bertoko musikagintza latzaren aringarri suertatzen zitzaizkigunak. Eta, puntu horretantxe, The Waterboys izan zen bere indar eta melodia itzelez pop-aren bideetatik eroan gintuen taldeetako bat. Dylan-en kantakera patroiari rock aktitude bortitza eransten zion Scott-ek, kantetan intziri, negar-muxin zein alarauak tartekatuz. The Pogues maiteak bitarte, folk-ean egindako kukutxo parea ere barkatu (Fisherman´s blues eta Roam to roam) eta ahaire zeltiarretan zaleagotu ginen eurei esker.

Neure talde kuttunenetakoa da The Waterboys eta Arriaga antzokian ikusteko aukera izango dut asteartean, jesarrita eta eskuetan zerbezarik ez dudala, baina aspaldiko ilusioa beteko dudalako pozak zoratzen. (07-10-22)
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Ikaragarria kontzertua, zoragarria! Garri guztiak zerrendan botatzen hasita ere –hunkigarri, zirraragarri, liluragarri, harrigarri…– motz geratuko nintzateke Mike Scott eta bere bandak bart emandako ikuskizuna azaltzerakoan. Kolorez betatako ekitaldia izan zen Arriagan The Waterboys-ek eskainitakoa: antzokiko argi joko apal baina ederragatik batetik eta talde britaniarraren errepertorio zabal eta ugariagatik bestetik. Unerik lasaienetako irlandar ahaireek iradokitako zelaien berdetasunetik hasi eta tarterik latzenetako mortu ilunetara arte. Folk-ean zein rock-ean maisu ageri zitzaizkigun eskoziarrak, aldean ia 50 urtedun Mike gaztea patroi zutela, sasoi eta eztarri oneko, kitarretan, pianoan zein instrumentu batere barik kantetako istorioak berak bakarrik dakien eran interpretatuz. Ezkerretara Hamelingo txirulariaren piuraduna bibolin eta bibolin-itxurako guztiak jotzen. Harrigarria gertatu zitzaidan tresna honek bere elektrikotasunean sortzen duen soinu distorsionatua, diskoan sarritan tronpeta edo saxotzat ere hartzen nuena. Eskuinetan teklatuekin borroka etengabean musiko zoro itxurako tximaluzea, hammondari erasoka ero. Atzean, nabarmen gertatu barik baxua eta bateriajole gaztea, egoki.

Edozein kanta du handi The Waterboys-ek, baina apropos eginda bezala, B serieko kantak jo zituztela gehiago iruditu zitzaidan, hit izatetik urrunago dauden kantak (Hori bai, The whole of the moon jo zuen zalerik gordinenen zoramenerako).

Gogoangarriak izan ziren, –horra beste -garri bat–, Medicine bow eta Red army blues. Lehenengoan, bideoklip batean moduko giroa lortu zuten kantaren erdian ralenti moduko batean hegaletako bi musikariak –bibolina eta hammonda– , operako mamuarenaren antzeko maskarak jantzita eta korrikarako zinta batean balego bezala trostan bibolin jolea, duelo musikal bizian aritu ziren.

Bestean, bigarreno diskoko Armada gorriaren bluesa gozokitxo bat izan zen zentzuetarako eta zertzeladaz betetako hamar minututan gaueko unerik epikoenetako bat bizi izan genuen.

Igartzen da waterboyszale amorratua naizela, ezta? Merezi izan zuen, bai, merezi zuenez lehenengo lerroko jarlekua lortzeko ahalegintxoak!

Konponbide demokratiko baten alde: hitzak soberan daude

Futboleko konparazioak rockerako balio badu, izerdia eta espektakulua uztartzen dakien taldea rockanrollgintza huts eta oso-osoan dabil. Atzokoan bat barik bi izan ziren, talde euskaldun bi, Kafe Antzokian maila goren honetan aritu zirenak: Willis Drummond baionarrak eta dagoeneko euren aitabitxi ere izenda nazaketen (ñik!) Sexty Sexers beratarrak, handi bata zein bestea.

Iparraldekoei tokatu zitzaien rock gaua urratzea eta bat baino gehiago utzi gintuen ahozabalik euren emanaldi sendo eta kementsuak. Gartsu ekin zion Willis Drummond laukoteak erritmoak maisuki astintzen, abarrots bizietatik ralenti bareetara zein alderantziz, eta euren eskualdeko Lisabö taldearen ikutu psikotiko hori gogora ekarriaz.

Itxuraz Angus Young-en oldarraldiak gogorarazten dituen kitarrakeren atzean, Seattle kutsua darie kantetako askori (Nirvana, Soundgarden eta, kasuren batean, Pearl Jam ere bai) , bikain ahotsetan, eta Motorhead handien bertsiogintzan ere (Rock´n´roll) ez daukate jatorrizkoaren lotsarik.

Beratarren gainean ezin esan orain arte esandakoa baino gehiago. Maiatzetik hona dozena erdi bat bider ikusi ditut eta haziz doa euren taula gaineko eskola eta haziz mugiarazten duten entzuleria ere. Ostegunetik larunbatera arteko azken txanpa rockeroak izaten dituzte astero eta astebeteko kontzertu bateko batez bestearekin itxiko ei dute urtea, zenbakiak (50 bat) ikaragarriak dira.

Gazte(egi)ak izanda alderik alde menderatzen dute eszenatokia eta, anabasa kasualetik harago, mugimenduak ondo neurtzen dituzten susmopean dauzkat. Ez dirudite Euskal Herriko ere, eskenaren kontrol oso hau berezkoagoa dute suediar edo amerikarrek zioen musika kontuan autoritatetzat (ñik!) daukadan Sabin harrituak. Izan ere, soinu birringailua martxan, aretoa aldi bereko atentziogune anitzez bete eta nori begira jarri aukeratu beharrean uzten dute naparrek ikuslea behin baino gehiagotan.

Kontzertua primerakoa izan da ziostan Ibonek, azkenengo metroa galduko ez bazuen, bisik barik alde egin behar izan zuenean. Eta ni? Neure bataila hirurogeitasextarrez kuadrakide dudan lagun parea limurtu eta rock´n´rollez ederto asebeteta etxeratu zirenean, neu ere pozarren.

Hiriko istorioak norberaren hirian , eta hanken gainean hamabost bat ordu eginda ere, Antzokirantz ninderaman indar ezkutu batek. Hirugarrenez ikusi behar nuen disko beraren antzezpena eta neukan errezeloa bete zen: Ortuellako euskal astean iaz zein aurreragoko urtean Arriagan ikusitakoaren kalko igoal-igoala.

Diskoa behin eta berriro entzunda kantak buruz ere jarraitu ahal izateak eta nobedade ezak arretari eskaintzen dion atseden giro horretan, arin joan zitzaidan ekitaldia nekeak neke.

Gustura J.C. Perezen aurrera (…una suerte de Van The Man euskaldun. O. C. Zergatik hartu ete diot nik honelako enpagua morroi honi?) egindako urteroko osteratxoarekin, Big Band-en estilora lehen zatia, kitarra eta armonika dylanianoa ahoan, bigarrena. Betiko moduan.

Merezi izan du, Eremuko dunen atzetik dabil, zulo urdin guztiak miatu ezinik… zirraragarria berriro entzuteagatik bada ere.

Gustura irakurri diot Irati Jimenez idazle gazteari, BERRIAko Larrepetit zutabean, Ederra izeneko artikulotxoa eta bat ere banator berarekin, urteekin, kanon estetikoak aldatzearekin batera, adjektibo honek sasoi bateko balioa galdu duela. Gaur egun, eder, gizen edo fuerte erdikiekin ibili beharrean, lodi esango zaio zuzenean arropa bete xamartzen duenari. Toto edo toto-toto Ondarruko hizkera xelebrean.

Gogoan dut, hala ere, pointer txakurrak nola, mugitzen zen eme hankabiko orori begira, Politxe ez, bañe ederrrrrrraaaaa!!! botatzen genuela gaztetan gauzak argitze aldera eta delako adjektiboa 90-60-90etik hurrerago egoten zela, zenbat eta r gehiagoz ahoskatu.

Geure pisu ideala formula matematikoen bitartez kalkulatu eta edertasunaren praka estuetan sartu behar dugun sasoi hauetan, ordea, irratian kilo kontuez ziharduen Fernando Sartorius delako batek aipatutakoa geratu zitzaidan gogoan, bere sinpletasunean edozeinek probatzeko modukoa da-eta. Formulak formula, aldagarri asko hartu behar baita aintzat, Kilo batzuk sobran ete ditut? galderak ispilu aurrean biluzik jarrita izan dezake erantzuna: salto, salto eta salto hasi eta dar-dar batean jartzen zaizkigun haragiak, horiexek ditugu sobran.

Uda Euskal Herrian ematen dugunok ez gara eguzki printzak alferrik galtzeko moduan ibiltzen. Hori bai, ez zuen arrazoirik falta eguzkiak duen gauzarik onena gerizpea dela esan zuenak ere. Euritzarako guardasolik ere erabiltzen ez genuen sasoian sonbrila baten jabe inoiz izango ginenik amestu ere ez genuen egiten. Eta, bai, gertatu da. Umea ere oihalpe biribilean bero sapatik babestuko zen aitzakiarekin, geriza gozoari gustua hartu diogu, bizkor hartu ere.

Baina eguzkitakook ez dakarten prospektuaren FAQ atalean azaltzeko moduko tenorea bizi izan dut aspaldi ez dela. Zer egin bizkarraldean nonor dabilela sumatu, atzera begiratu eta emakume ezezagun zuriskara luze-luze etzanda itzalkide duzunean? Jabetza pribatua ete da gerizpea honelakoetan? Sonbrilakide plazerkide, dena dela.

Denboraren joana bertikalean irudika badaiteke, jausi librean noa azken opor-egunetan behera itzulerako osin beltza jo arte eta, kontzertuen kronikagintzan gehienetan berdin esaten dudan arren, Hot Dogs zein The Hangmen taldeen ezagupide barik jo nuen Plateruena aretora burua astelehenaren pentsamendutik babestu nahian. Esango dut, irakaslea naiz eta bajoi ikaragarria daukat.

Hot Dogs taldea glam rockak Euskal Herrian eman duen ale bakarretakoa da Jon Iturbe malgukiaren gidaritzapean. Stooges, New York Dolls, eta Rolling Stones-en eraginen irabiakina da talde urretxuarrak eskaintzen duen musika eta emanaldi bizi-bizia lortzen dute Iturbe glamurtsu bezain nabarmenaren eta Iñigo Agirreazaldegi kitarra oldarkorraren bitartez. Idatziz azaldu ezindakoak dira kantari sosegubakoak jende artean egiten dituen agerraldi probokatzaile, soin ariketa lizun eta sugelandare mutilatuaren dardarak.
Bigarren kitarra batek, bateriak eta baxuak osatzen dute txakur beroen multzoa eta euretako azkenak ikusleria pasibo xamarra mugiarazi nahi izan zuen umeak baikinen gure artera paloteak jaurtiaz.

The Hangmen talde angeldarra zen gaueko izarra, rockzaleak zein punkzaleak asebetetzeko moduko laukotea. Ibilera luzeko jendea, joan eta etorri 20 bat urteko bizitza du The Hangmen-ek inguruotan gutxi ezagutu arren. Ni neu Eddie Spaghetti Supersuckers-ekoaren besoetakoak eta Cowpunk-aren sortzaile ziren amuak harrapatuta joan nintzen Durangora. Brian Small kantari-kitarrajolea beste barik zuzen aritu zen eta The Bellrays-eko kitarrajole bikaina (Tony Fate) izan zuen lagun handi. Neska zozotxo bat baxuan eta arazoak izan zituen bateriak osatzen zuten urkatuen koadrila eta hasieran lar bete ez baninduten ere, bigarren zatian kanta kateaketa estuan erakutsi zuten indar eta konpaktotasunak ahoa bete hortz utzi ninduen.

Horixe, ba. Familia giroko uda sikate musikalean igaro ondoren, urtesasoi hotzetako rock denboraldi beroa hasia dela, ikasturtea den guruzbidearen aringarri. Rockanrolla!!!